Kennis · Handleiding

Wat is het verschil tussen NMEA 0183 en NMEA 2000?

NMEA 0183 verstuurt gegevens als leesbare tekst in ‘zinnen’ van drie letters, bijvoorbeeld RMC. NMEA 2000 verstuurt dezelfde informatie binair in genummerde pakketten, de PGN's, bijvoorbeeld 129025. NMEA 2000 is sneller, verbindt veel apparaten via één gezamenlijke kabel en kent gegevens die in NMEA 0183 niet bestaan, zoals tankniveaus en motoruren.

Bijgewerkt: november 2026

De twee protocollen verschillen wezenlijk: in de manier waarop gegevens worden verstuurd en in de manier waarop ze worden benoemd. Dit artikel legt beide verschillen uit aan de hand van een concreet voorbeeld.
Begrippen in dit artikel (8)
NMEA
National Marine Electronics Association. De Amerikaanse brancheorganisatie van fabrikanten van scheepselektronica, die beide standaarden uitgeeft.
NMEA 0183
De oudere standaard uit 1983.
NMEA 2000
De opvolger, vaak afgekort tot ‘N2K’.
Zin (sentence)
Eén regel tekst in NMEA 0183 met een naam van drie letters, bijvoorbeeld RMC voor ‘Recommended Minimum Navigation Information’.
PGN
Parameter Group Number. Het nummer dat in NMEA 2000 een datapakket aanduidt.
ASCII
American Standard Code for Information Interchange. De tabel die aan elke letter en elk cijfer een getal toekent, zodat tekst kan worden verstuurd.
CAN-bus
Controller Area Network. Een databus uit de auto-industrie waarop NMEA 2000 is gebouwd: alle apparaten hangen aan één gezamenlijke kabel.
Signal K
Een open dataformaat voor boten dat gegevens uit beide NMEA-standaarden op een uniforme manier beschikbaar maakt in het netwerk.

In één oogopslag

NMEA 0183NMEA 2000
Overdrachttekst (ASCII)binair
Benaming van de gegevenszin van drie letters, bijv. RMCPGN, een nummer, bijv. 129025
Bekabelingéén zender per lijn, meerdere ontvangersgezamenlijke bus (CAN), alle apparaten zenden en ontvangen
Snelheid4.800 bit/s, in de snelle variant 38.400 bit/s250.000 bit/s
Positie per secondemeestal één keertot tien keer
Motor, tanks, accu'salleen via een omweg (XDR)eigen PGN's
In de logboek-app26 zinnen22 PGN's
NMEA 0183 verstuurt alle gegevens als voor mensen leesbare tekens (de letters A–Z, de cijfers 0–9 en een paar lees- en speciale tekens), die voor de overdracht binair worden gecodeerd. NMEA 2000 verstuurt de gegevens direct binair. Daarnaast is het protocol anders, dus hoe de gegevens zijn opgebouwd en hoe ze worden aangeduid.

Verschil in de overdracht van de gegevens

Stel dat het getal 213 moet worden verstuurd. In NMEA 0183 gaan dan de drie cijfers (tekens dus) 2, 1 en 3 binair over de bus, maar gecodeerd in ASCII:
Het teken 2 is in ASCII het getal 50 in het decimale stelsel, en dat komt overeen met 00110010 in het binaire stelsel. Voor het teken 2 worden dus precies deze 8 bits verstuurd.
Hetzelfde geldt voor de andere tekens: 1 → 49 → 00110001 en 3 → 51 → 00110011. Er moeten nu drie keer 8 bits worden verstuurd:
00110010 + 00110001 + 00110011
De drie ASCII-gecodeerde cijfers van het getal 213 in NMEA 0183.
Moet 213 daarentegen in NMEA 2000 worden verstuurd, dan wordt het getal 213 direct omgezet naar binair 11010101 en gaan er maar 8 bits over de lijn. Dat gaat sneller, omdat er minder verstuurd hoeft te worden én omdat NMEA 2000 de gegevens met een hogere snelheid verstuurt. Zo komen updates van bijvoorbeeld de positie niet meer één keer per seconde op de bus, maar tien keer per seconde.

Verschil in de benaming van de gegevens (metadata)

De gestandaardiseerde waarden in NMEA 0183 heten NMEA sentences (in het Nederlands NMEA-zinnen); ze bestaan uit drie letters. In NMEA 2000 is dat een nummer, de PGN. Een veelgebruikte zin en PGN is die voor de actuele gps-positie.

Voorbeeld

Beide hebben een eigen protocol voor de opbouw van deze gegevens. De positie als NMEA 0183-zin is bijvoorbeeld de volgende NMEA-zin met de drie letters ‘RMC’ (bron):
$GPRMC,133848.725,A,5413.480,N,00759.811,E,,,120826,000.0,W*7C
De tegenhanger met de positiegegevens in NMEA 2000 is de PGN 129025 (bron). Die bestaat binair alleen uit nullen en enen; om het voor mensen leesbaar te maken ziet dat er in hexadecimale notatie zo uit:
A052402.340 0FFF2 1F801 DB065220C438C404
In beide berichten zit dezelfde lengte- en breedtegraad als positie-informatie:
  • Latitude: 54.22466191°
  • Longitude: 7.99684524°
En zo wordt dat op twee verschillende manieren omgerekend:
NMEA 0183 voor de RMC-zinBreedtegraadLengtegraad
Decimaal54.22466191°7.99684524°
In graden en decimale minuten54° 13.4797′7° 59.8107144′
Afgerond54° 13.480′7° 59.811′
Weergave in het NMEA 0183-bericht, dat vervolgens als ASCII-gecodeerde tekst wordt verstuurd5413.480759.811
Zo wordt de positie de tekst die in de NMEA 0183 RMC-zin wordt verstuurd.
NMEA 2000 voor PGN 129025BreedtegraadLengtegraad
Decimaal54.22466191°7.99684524°
Vermenigvuldigen met 10000000 (tien miljoen)542246619.179968452.4
Na het afronden hebben we een geheel getal dat altijd in een dataveld van 32 bits past en zo in het NMEA 2000-bericht wordt verstuurd54224661979968452
Ter illustratie ook de waarde in hexadecimaal205206DB04C438C4
Om met de weergave hierboven overeen te komen, moet de bytevolgorde nog worden omgekeerdDB065220C438C404
De waarde zoals die binair over de bus gaat1101101100000110010100100010000011000100001110001100010000000100
Zo wordt de positie de binaire waarde die in de NMEA 2000 PGN 129025 wordt verstuurd.
Voor de volledigheid: de PGN 129025 wordt volgens de specificatie tien keer per seconde (elke 100 ms) verstuurd. Er is nog een PGN voor positiegegevens, PGN 129029, maar die wordt maar één keer per seconde verstuurd.

En wat is Signal K?

Signal K is geen derde kabel aan boord, maar een open dataformaat voor het netwerk. Een Signal K-server, meestal op een Raspberry Pi, leest NMEA 0183 en NMEA 2000 in en maakt alle waarden op een uniforme manier via wifi beschikbaar: als leesbare JSON, met sprekende namen en vaste eenheden.
Dezelfde positie ziet er in Signal K zo uit:
{"path": "navigation.position", "value": {"latitude": 54.22466191, "longitude": 7.99684524}}
NMEA 0183NMEA 2000Signal K
Positie heetRMCPGN 129025navigation.position
FormaattekstbinairJSON
Thuisbasisseriële lijnCAN-buswifi / netwerk
Licentiebetaalde standaardbetaalde standaardopen en gratis
Hoe je een Signal K-server met de app verbindt, staat in de handleiding Signal K met de logboek-app verbinden.

Gebruik in de logboek-app

De logboek-app leest ze alle drie: NMEA 0183, NMEA 2000 en Signal K. De app herkent het formaat zelf, je hoeft niets om te zetten. Ook gemengde gegevens over één verbinding zijn geen probleem.
NMEA 2000 kent berichten die in NMEA 0183 niet bestaan. Daarvan gebruikt de app onder meer:
  • draaiuren van de motor (PGN 127489) en motortoerental (PGN 127488)
  • accuspanning (PGN 127508) en laadstatus (PGN 127506)
  • tankinhoud voor brandstof, zoetwater, grijs- en zwartwater (PGN 127505)
Deze PGN's leest de app rechtstreeks. Je gateway hoeft ze niet naar NMEA 0183 om te zetten en je hoeft niets met de hand te configureren. Hoe je de waarden in je logboek krijgt, staat in de handleiding Motor, tanks en accu's via NMEA 2000.
Omdat een telefoon geen aansluiting voor NMEA-kabels heeft, heb je een gateway nodig die de gegevens naar wifi brengt. Welke apparaten dat kunnen en hoe je ze instelt, lees je in NMEA via wifi verbinden.

Veelgestelde vragen

Wat is het verschil tussen NMEA 0183 en NMEA 2000?

NMEA 0183 verstuurt gegevens als leesbare tekst in zinnen van drie letters, bijvoorbeeld RMC. NMEA 2000 verstuurt dezelfde informatie binair in genummerde pakketten, de PGN's, bijvoorbeeld 129025. NMEA 2000 is sneller, verbindt veel apparaten via één gezamenlijke bus en kent extra gegevens zoals tankniveaus en motoruren.

Is NMEA 2000 beter dan NMEA 0183?

NMEA 2000 is sneller, eenvoudiger te bekabelen en kent meer soorten gegevens, zoals motor- en tankgegevens. NMEA 0183 is daarentegen eenvoudig, leesbaar en op bijna elk ouder apparaat aanwezig. Voor je logboek leveren beide dezelfde navigatiegegevens.

Zijn NMEA 0183 en NMEA 2000 compatibel?

Niet rechtstreeks. Stekkers, bekabeling en dataformaat verschillen. Een gateway of converter vertaalt tussen de twee.

Wat is een PGN?

PGN staat voor Parameter Group Number. Het nummer duidt in NMEA 2000 een groep bij elkaar horende gegevens aan, zoals de drie letters dat doen voor een zin in NMEA 0183. PGN 129025 bevat bijvoorbeeld de positie.

Kan de logboek-app NMEA 0183 en NMEA 2000 tegelijk lezen?

Ja. Over één verbinding mogen beide formaten door elkaar binnenkomen. De app herkent elk bericht zelf.

Is SeaTalk hetzelfde als NMEA?

Nee. SeaTalk 1 is een eigen protocol van Raymarine. SeaTalk NG is daarentegen elektrisch gezien NMEA 2000 met andere stekkers en kun je met een adapterkabel op een NMEA 2000-gateway aansluiten.